محمد بيومي مهران ( مترجم : سيد محمد راستگو )
119
بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى )
سجده كردند . برادرانش به وى گفتند : آيا فى الحقيقه بر ما سلطنت خواهى كرد و بر ما مسلط خواهى شد ؟ و به سبب خوابها و سخنانش بر كينهء او افزودند » « 1 » ؛ و دوم آنجا كه : « از آن پس خوابى ديگر ديد و برادران خود را از آن خبر داده ، گفت : اينك باز خوابى ديدهام كه ناگاه آفتاب و ماه و يازده ستاره مرا سجده كردند و پدر و برادران خود را خبر داد و پدرش او را توبيخ كرد و به وى گفت : اين چه خوابى است كه ديدهاى ؟ آيا من ، مادرت و برادرانت خواهيم آمد و تو را بر زمين سجده خواهيم نمود ؟ و برادرانش بر او حسد بردند و اما پدرش آن امر را در خاطر نگاه داشت » « 2 » . [ نيز از اين گزارشهاى تورات برمىآيد كه يوسف خواب خويش را هم به برادران و هم به پدر گفته و چنان پاسخى شنيده است . اما بر پايهء آيات قرآن ، تنها به پدر گفته و پدر او را از بازگفتن خوابش به برادران پرهيز داده است . ] در قرآن كريم آمده است : « پسركم ! خواب خويش را با برادرانت باز مگو ، مبادا مكرى در كارت كنند كه شيطان براى آدمى دشمنى آشكار است » . « 3 » 24 . چاهى كه يوسف را در آن افكندند ، به گزارش تورات ، چاهى است بىآب و رها شده ( - متروكه « 4 » ) . اما در قرآن چاهى است كه آب دارد و كاروانيان به سراغ آن مىروند : « و كاروانى از راه رسيد ، پس آب آورشان را فرستادند . و او چون دلو خويش را به چاه افكند [ و بالا كشيد و يوسف را در آن ديد ، شگفتزده ] گفت : مژده ! اين يك پسر است » . « 5 » 25 . آن كه در مصر يوسف را مىخرد ، به گزارش تورات ، سردار سپاهيان است و بر اساس آيات قرآن ، عزيز مصر است و دوگانگى اين دو پايگاه بسيار است . « 6 » 26 . از تورات برمىآيد كه عزيز مصر همين كه سخن همسرش را دربارهء يوسف مىشنود بىهيچ پژوهش و بررسى ، يوسف را به زندان مىافكند : « پس چون آقايش سخن زن خود را شنيد كه به وى بيان كرده ، گفت : غلامت به من چنين كرده است ، خشم او افروخته شد و آقاى يوسف او را گرفته در زندان خانه كه اسيران پادشاه بسته بودند ، انداخت و آنجا در زندان ماند » . « 7 » اما از قرآن كريم برمىآيد كه به زندان رفتن يوسف ، پس از آن بوده است كه نشانههاى
--> ( 1 ) . سفر پيدايش 37 : 5 - 9 . ( 2 ) . همان ، 37 : 9 - 12 . ( 3 ) . سورهء يوسف ، آيهء 5 . سفر پيدايش ، 37 : 5 - 11 . ( 4 ) . سفر پيدايش ، 37 : 24 . ( 5 ) . سورهء يوسف ، آيهء 19 . ( 6 ) . سورهء يوسف ، آيات 21 - 30 ؛ سفر پيدايش ، 37 : 36 . ( 7 ) . سفر پيدايش ، 39 : 19 - 21 ؛ سورهء يوسف ، آيات 23 - 35 .